Funderingen voor twee klassen. Foto’s dag aan dag.

Dag 1

Dag 2

Dag 3

Dag 4

Dag 5

Dag 6

Dag 7

Dag 8

Materialen kopen voor funderingen

Een boda boda vervoert onze watertank

We starten met de bouw van twee klassen van elk 6x6m. Nu moeten we schoppen, houwelen, een kruiwagen, enz. kopen. We hebben ook een klein waterreservoir nodig.

Eén van de ouders, tevens boda boda, vervoert de cement

Naast de werkinstrumenten hebben we bouwmaterialen nodig. Zand, cement, kiezel, rotsblokken, bakstenen, planken en ijzerdraad voor bekisting, DPC. Water wordt uit de nabije beek gehaald. Er is geen elektriciteit bij de hand en dus ook geen betonmolen. Alles wordt met de hand gedaan.

Stenen bakken

Stenen ophalen

Kleine materialen worden aangevoerd door boda boda’s (dit zijn mototaxi’s). We huren een kleine vrachtwagen voor het grotere werk. Vooral het aankopen van de bakstenen was een hele klus. De leveranciers uit de buurt van Kabale zijn door hun voorraad heen en het wordt zoeken. Schaarste maakt ook duurder.

Levering rotsblokken

Kleine voorbereidingen voor het bouwen

Patience stookt een vuurtje

Als er niemand verantwoordelijk is verwildert het bouwperceel in snel tempo. Opkuiswerk is dus geregeld te doen. Vuurtje stoken leek me eerst een ‘boys game’, maar dit keer kwijt Patience zich van de taak om de afgemaaide struiken en takken vakkundig te verbranden.

Boomstronken verwijderen

Grote boomstronken die ons in de weg staan worden door een loonwerker in ijltempo uit de grond gehaald. Het is wel een beetje griezelig om toe te kijken hoe hevig hij met hak en bijl te werk gaat. Een misslag kan hem een been kosten. Francis houdt zich ook bezig met het bijwerken van de haag.

Leuk of griezelig?

Met het opkuisen komen we ook dieren tegen: mijn buurman houdt me een rat voor ogen en Francis een kleine slang. Nu neem ik het ernstig als ze me waarschuwen niet in het hoge gras te gaan staan.

Latrine in aanbouw

Met de eerste werken in zicht wordt het tijd om een latrine te bouwen zodat de bouwvakkers zich tijdig kunnen ontlasten. Francis blijkt de ongekroonde ‘lokale aannemer’ –hij bouwt de traditionele huizen die niet in steen maar aardewerk zijn. Zo zet hij ook een latrine voor ons neer.

Herman met zonnehoedje, Patience en een koord

Met Herman (Thienpont) en Patience meten we de positionering van de gebouwen ter plekke uit. Dat is een nuttige oefening want het geeft een eerste beeld van hoe de setting eruit zal zien. Ik breng wijzigingen aan aan het plan om beter in te spelen op de eigenaardigheden van het terrein.

Justus gaat voor ons bouwen

Overleg met Murangira Justus bij Sarah

Eens de bouwvergunning bekomen –zie vorig artikel- hebben we er geen gras over laten groeien. 5 aannemers – Mabale Medad, Barisigara Medard, Murangira Justus, Godet Kabaleebe en Spa- maakten dezelfde bestekoefening –voor een bouwsel van 9 op 6 m, met 3 ruimtes, nl. 6x6, 3x3 en 3x3. De prijzen varieerden tussen 24.399.500 en 73.077.400 Ush, een verhouding van 1 op 3!

Met de hulp van Herman Thienpont hebben we de bestekken geëvalueerd en… geen enkel gekozen. In Oeganda is het gebruikelijk dat de (kleine) bouwheer zelf zijn materialen koopt en alleen een contract afsluit voor het werk. In bestekken trachten aannemers zich in te dekken tegen het risico van prijsschommelingen, wat de factuur doet oplopen. Ik heb daarom besloten zelf ervaring te gaan opdoen met het aankopen van materialen en het werk uit te besteden aan Justus Murangira, van nu af aan kortweg Justus.

Toen ik opnieuw samen zat met Justus, dit keer enkel voor het uitvoeren van de (eerste) werken, was de zaak gauw beklonken. Justus is een kleine maar ervaren afnemer die bij ons al langer bekend staat. Hij behoort om zo te zeggen tot de ruimere familie en is woonachtig in Kamwezi. Hij rijdt niet met een auto maar per moto. Het is een beetje een imposante figuur: hij is groot en sterk en van weinig woorden, maar goedlachs en met een natuurlijk gezag. De ideale man om de werf te organiseren?

Hoe krijg je een bouwplan goedgekeurd in Oeganda?

Eerst moet duidelijk worden gemaakt ‘wat’ we ‘waar’ willen bouwen. We leggen een professioneel bouwplan ‘Construction of School Block at Kekubo, Kirigime, Kabale Municipality Plot 105 Block 28’, gemaakt door Happiness Enterprises Ltd. Architects, Engineers & Surveyors Kampala ter goedkeuring voor (=wat).

Vooraleer we het bouwplan ter inspectie kunnen indienen is het nodig de bouwgrond te laten situeren (=waar). Daarvoor richt je een ‘application for town plot’ aan de Muncipal Council van de stad. Dat deden wij al op 13 november 2013. Na een bezoek aan de site zetten de ‘Physical Planner’ en de ‘Environment Officer’ van de stad op 3 februari 2014 het licht op groen. Daarmee komt het dossier terecht op de tafel van het ‘Physical Planning Committee’ van de stad Kabale die de aanvraag voor een ‘town plot’ goedkeurt op 4 maart 2014.

Dat is voor de Town Clerk het sein om op 13 maart 2014 een ‘request for instruction to survey a plot’ te richten aan ‘The Commissioner Surveys & Mapping’ in Entebbe (ik zie dat hij P.O. Box 1 heeft!) trough ‘The Commissioner Physical Planning, Ministry of Lands, Housing & Urban Development’. De ‘Commissioner Surveys & Mapping’ richt daarop op 14 juli 2014 een ‘instruction to survey’ aan S.M. Geoteam Ltd.

Op 24 oktober 2014 krijgen we een brief van de ‘District Staff Surveyor Kabale’ dat Geoteam zal komen meten op maandag 27 oktober. Geoteam levert 17 pagina’s cijfertjes af die alleen voor technici verstaanbaar zijn en waar ik dus verder niks over ga zeggen. Maar een nieuwe mijlpaal is hiermee bereikt. Op 8 december 2014 krijg ik bericht van onze partner PROUD UG dat het plotnummer is toegekend!

Nu we weten ‘waar’ en ‘wat' kan om goedkeuring worden gevraagd. De aanvraag voor goedkeuring van het bouwplan passeert door een reeks handen. Op 15 mei 2015 wordt de goedkeuring afgerond met de handtekening en het stempel ‘plans approved’ van de Town Clerk van Kabale. Eerder al hadden de Uganda Society of Architects (Kampala) , de Physical Planner van Kabale Municipal Council, de Health Inspector en de Municipal Engineer de plannen bestudeerd en goedgekeurd.

Bij de goedkeuring hoort een ‘Application for permission to carry out development’ die kadert in de wetgeving betreffende ‘ The Town and Country Planning’. Vooral het gegeven dat de zone waarin we willen bouwen als “residential” wordt bestempeld en dat het doel waarvoor de grond gebruikt gaat worden “een school” is, is voor ons van belang. Het document geeft ook een aantal technische specificaties die horen bij de uitvoering van het bouwplan.

In de begeleidende brief wenst de Town Clerk ons ‘quick development’ van de plot toe. Ja, ja, we hebben nu een termijn van vijf jaar om dat wat we aangevraagd hebben uit te voeren. Na 5 jaar verloopt de vergunning en moet er een nieuwe aanvraag worden gedaan. Allons-y! De stad verklaart dat zij 1.016.000 Ush ontvangen heeft voor haar werk.

Vraag raad aan Herman Thienpont. De eerste vrijwilliger uit Kalken komt aan in Oeganda.

Herman staat in de rij voor het middagmaal

Herman Thienpont, vader van, is onze eerste vrijwilliger voor Oeganda. Een weekje nadat we onze bouwvergunning hadden bekomen landt hij in Entebbe. En een dag later zitten we in Kampala aan tafel met één van de kandidaat bouwers van het dagcentrum van The village.

Werfbezoek met één van de kandidaat aannemers

Herman komt ons raad geven over de aanpak van het bouwdossier. Hoe het dagcentrum inplanten op het beschikbare perceel? Bestekken en aannemers beoordelen. Vier aannemers passeren de revue.

Herman in de rol van tovenaar; Patience kan het nauwelijks geloven

Herman bestudeert hun bestek en zet mij aldus ook aan tot enige ijver. We hebben een babbel met deze mensen en gaan een paar van hun werken bekijken. Gek genoeg zijn twee ‘zeer goedkoop’ en twee ‘te duur’ –de prijzen staan in een verhouding van één op drie!

Dat heet vertrouwen geven!

Op de bouwgrond zet Herman met de hulp van Patience vakkundig de structuur van het toekomstig bouwwerk uit. Dat geeft mij het gevoel dat we van start zijn gegaan. Zijn advies over de aannemers vat Herman samen in een paar regels. Eigenlijk heeft hij niet echt een keuze gemaakt.

Herman is geen resultaat- maar een procesbegeleider. Een pedagoog voorzeker. Na zijn vertrek zijn we snel in gang geschoten. Een vijfde aannemer bracht geen soelaas. Wel een verandering van strategie. We vragen nu geen prijs meer voor een bouwwerk maar wel voor de arbeid. In Oeganda is het immers gebruikelijk dat je als bouwheer zelf je materialen koopt. Wordt vervolgd.

Toeren aan Lake Bunyonyi

Gossip, een Oegandese specialiteit

We hebben een poging gedaan om onze naam PROUD UG Services for the mentally retarded te laten registreren. Of het gelukt is is nog niet duidelijk, maar er zijn wel sporen te vinden op de website van het Uganda Registration Services Bureau (URSB).

We zijn met dertien die PROUD in hun naam hebben staan. Van de meeste organisaties vind ik niets terug op het internet.

Het leukste vond ik wat Bernard a.k.a. Beewol The Talkative Rocker te vertellen had in een stukje “proudly ugandan”.

Over hoe goed Oegandezen kunnen spreken bijvoorbeeld. Have you heard Ugandans speak? Ugandans will never fail to impress when it comes to breaking it down through speech.

Over Oegandese vrouwen weet hij: you will see them at a distance, get blown away by their break-taking natural forms and then get close and get dumbfounded by their brilliance, humour and intellect. Uganda women are simply the truth! And I haven’t said anything about how they dance like strippers, walk like models and sing like fat women.

Heel herkenbaar. Het volgende ook: We have a wonderful small little family here. …we are a closer knit country and we tend to have relations spread all over the country. Once you have gone through the education system from the very bottom all the way to University, it is rare for you to go a day without meeting someone from your past. That is how closely knit a society we are. Also, when you do something in private with one person and they share it with another person, there is a huge chance the whole country will get to know it. We share information with zeal and enthusiasm. We live to gossip and occasionally we gossip to live. We create whatsapp groups, Facebook groups and Twitter Cliques to discusss our neighbours, work mates, ex partners and relatives.

Je bent gewaarschuwd!